Trong những tuần gần đây, Covid-19 do nCoV khiến nhiều trường đại học và viện nghiên cứu tại Mỹ nói riêng và trên thế giới nói chung phải đóng cửa. Bên cạnh những công việc có thể làm tại nhà, nhiều công đoạn trong quá trình nghiên cứu chỉ có thể hoàn tất trong phòng thí điểm hoặc qua khảo sát thực địa. Hàng loạt giáo sư và nghiên cứu sinh trong các lĩnh vực khoa học khác nhau đang phải xử lý những tác động của nCoV trong công việc và cuộc sống.
Vứt bỏ ruồi giấm
Phòng thí điểm vật lý của tiến sĩ Itai Cohen ở Đại học Cornell tại Ithaca, New York, Mỹ, sử dụng ruồi giấm chỉnh sửa gene để nghiên cứu cách côn trùng bay. tiến sĩ Cohen và cộng sự nhận thấy hoạt động đập cánh là một chuyển động không ổn định đòi hỏi thẳng điều chỉnh cơ ở cánh.
Hệ thần kinh của những con ruồi trong phòng thí nghiệm được chỉnh sửa gene để kích hoạt neuron khi chiếu đèn đỏ và tắt neuron khi chiếu đèn xanh. "Vậy là bỗng dưng, đám ruồi giấm không thể làm những gì chúng vẫn làm trước đây và chúng tôi nhận ra sự dị biệt. Một số con rơi trong đừng. Một số con lộn ngửa. Số khác bắt đầu lăn", tiến sĩ Cohen cho biết.
Do công tác nghiên cứu trong trường bị tạm dừng, nhóm nghiên cứu sẽ phải vứt bỏ số ruồi giấm dùng trong một tháng. Họ sẽ không phải bắt đầu lại từ con số không. Các nhà nghiên cứu lưu trữ nhiều ruồi giấm hơn trong tủ lạnh, nhưng họ sẽ phải cử người tới phòng thí điểm hai tuần một lần để soát và cho chúng ăn. tấn sĩ Cohen và cộng sự sẽ chuyển qua công việc khác cho tới khi có thể tiếp nghiên cứu dang dở.
không thể nhuộm mô thỏ tại nhà
Lauren Boller biết phòng thử nghiệm của cô ở Đại học Vanderbilt tại Tennessee, Mỹ, sẽ đóng cửa khi một sinh viên trở lại sau kỳ nghỉ mùa xuân và dương tính với nCoV. Boller, nghiên cứu sinh hệ thạc sĩ, tìm hiểu những đặc điểm của khung xương mô phỏng áp dụng công nghệ mô. Boller và các đồng nghiệp trong phòng thí nghiệm bắt đầu từng bước chuẩn bị cho việc đóng cửa. Cô đông lạnh các tế bào gốc lấy từ người, đồng thời bỏ một số thí điểm cần hai tháng để hoàn thành.
Tuy nhiên, đây là vài thể nghiệm rút cuộc mà Boller cần để hoàn thành hai bài báo mà cô lên kế hoạch đệ để xuất bản. Một thử nghiệm dang dở đòi hỏi nhuộm mô thỏ, điều Boller không thể thực hiện bên ngoài phòng thí nghiệm.
Tuần trước, Boller tới phòng thí nghiệm để lấy dữ liệu từ máy tính. "Phòng thử nghiệm có một phần mềm mà tôi chẳng thể tải miễn phí. Quản lý ở đó nói tôi hãy mang máy tính về nhà trong vài tuần hoặc vài tháng tới", Boller chia sẻ. Vậy là cô kéo bộ xử lý qua quãng đường 800 m tới nơi đỗ xe. Boller dự định dành những tuần tới để phân tách dữ liệu. Cô đang trông đợi có thể quay trở lại phòng thí điểm. Việc tạm ngừng thể nghiệm không chỉ làm chậm thời kì nộp bài báo khoa học mà còn ảnh hưởng tới kế hoạch tốt nghiệp của cô.
Phát sáng trong bóng tối
tấn sĩ David Gruber, nhà sinh học hải dương ở Đại học New York, Mỹ, sống cách phòng nghiên cứu 6 tòa nhà. thành thử, ngay cả khi trường đại học đóng cửa, tấn sĩ Gruber sẽ tiếp chuyện nuôi 100 ống tảo đơn bào hai roi phát quang sinh học. "Chúng tôi phải tạm dừng mọi thứ. Nhưng chúng tôi không muốn bỏ bê phòng nghiên cứu suốt một tháng", tiến sĩ Gruber san sẻ.
|
|
Sinh vật phù du phát quang trong nghiên cứu của nhà sinh vật học David Gruber. Ảnh:
NYT.
|
Hai loài sinh vật phù du nhỏ xíu mà tiến sĩ Gruber nghiên cứu thắp sáng các vịnh ở Puerta Rico. Để giữ cho chúng khỏe mạnh, ông sẽ thay nước muối vài càng ngày càng lần và bảo đảm chúng đều đặn sang chu kỳ gồm 12 tiếng thắp sáng và 12 tiếng tắt đèn. tấn sĩ Gruber cũng sẽ thẩm tra các vi sinh vật phát quang sinh vật học khác mà ông thu thập trong những chuyến thám hiểm ở nhiều khu vực hẻo lánh trên thế giới, lưu trữ trong tủ cấp đông ở nhiệt độ -115 độ C.
Các nhà nghiên cứu sẽ không thể tiến hành thử nghiệm mới nào trong mai sau gần, do đó 4 thành viên cùng nhóm với tấn sĩ Gruber, những người đang tìm cách giải mã tín hiệu hóa học của tảo biển phát sáng, động vật giáp xác và san hô, hấp tấp thu thập nguyên liệu vào hôm 20/3 để phân tích tại nhà. Trong thời kì diễn ra dịch bệnh, nhóm nghiên cứu có thể tương trợ nếu các nhà quản lý y tế công cộng cần tham mưu về vi sinh học. "Chúng tôi sẽ làm bất cứ thứ gì có thể để giúp đỡ", tấn sĩ Gruber nói.
Cất mẫu vật tiến hóa vào tủ cấp đông
Từ năm 1988, hàng chục quần thể vi khuẩn E. coli đã tồn tại và thay đổi qua 70.000 quần thể. Mang tên thể nghiệm tiến hóa dài hạn, dự án đem đến thời cơ quan sát quá trình tiến hóa diễn ra. Lúc đầu, các quần thể đều giống nhau. Nhưng từ năm này qua năm khác, chúng nhân lên ngày càng nhanh, mỗi quần thể chịu ảnh hưởng của những đột biến khác nhau. Nhưng từ ngày 9/3, các nhà nghiên cứu phải cất chúng vào tủ cấp đông ở nhiệt độ -80 độ C thay vì bỏ một phần quần thể E. coli ra đĩa cạn cùng với dưỡng chất như mọi ngày.
|
|
Dụng cụ dùng để nghiên cứu E. Coli trong thử nghiệm dài hạn của tấn sĩ Richard Lenski. Ảnh:
NYT.
|
tiến sĩ Richard Lenski, người thiết kế và điều hành thí điểm tại Đại học Michigan, Mỹ, chú ý tới số ca nhiễm nCoV ngày một tăng từ tháng 1. Việc dừng thể nghiệm sẽ làm gián đoạn trung tâm nghiên cứu. Tuy nhiên, các quần thể E. coli có thể quay trở lại tiến hóa chỉ một ngày sau khi rã đông và tấn sĩ Lenski cùng cộng sự sẽ đấu công việc dang dở.
Bảo tàng đóng cửa
Kiersten Formoso, sinh viên cao học năm 2 chuyên ngành cổ sinh học động vật có xương sống ở Đại học Nam California đã lên kế hoạch trải qua kỳ nghỉ mùa xuân ở bảo tồn Lịch sử thiên nhiên Los Angeles, Mỹ để tham quan những con thương long, thằn lằn đầu rắn và cá voi cổ đại. Formoso muốn chụp ảnh và đo các chi của những loài động vật biển có vú đã tuyệt chủng từ lâu trong bộ sưu tập của Bảo tàng. Cô phải tạm hoãn mọi kế hoạch vô hạn. "rốt cuộc tôi đã tiến tới bước sẵn sàng bắt đầu thu thập dữ liệu và virus này khiến cánh cửa đóng sập ngay trước mặt tôi", Formoso chia sẻ.
|
|
Hóa thạch động vật tiền sử trong Bảo tàng. Ảnh:
Alamy.
|
Bảo tàng đưa ra quy định hạn chế ra vào, bao gồm những nghiên cứu sinh như Formoso. Điều đó sẽ khiến cô không thể thực hành nghiên cứu về quá trình các động vật có tổ sư sống trên cạn tiến hóa để bơi dưới nước, như sư tử biển và lợn biển. Formoso hy vọng có thể mô tả nghiên cứu ở hội thảo thường niên của Hiệp hội Cổ sinh vật học Động vật có xương sống Mỹ diễn ra vào mùa thu năm nay. Nhưng hạn chót để nộp nghiên cứu là 30/4 và cô đang chờ hiệp hội gia hạn. "Nếu họ không làm vậy, tôi không biết mình sẽ làm gì nữa. Tôi không có nghiên cứu để nộp", Formoso nói.
Khi công tác thực địa đi kèm nguy cơ
Sự phát triển của bang Bangalore, trung tâm công nghệ của Ấn Độ, giúp cải thiện mức sống cho hàng triệu người. Nhưng tác động của quá trình thành thị hóa tới những vùng trồng trọt xung quanh chưa được xác định rõ. Đó là đề tài của Pramila Thapa, sinh viên cao học tại Đại học Kassel và Göttingen, Đức.
"Chúng tôi đã chuẩn bị mọi thứ cho một cuộc khảo sát từng lớp quy mô lớn", Tobias Plieninger, giáo sư của Thapa ở Đại học Kassel và Göttingen, cho biết. "Chúng tôi đã phát triển bảng câu hỏi dò xét, chọn ra 60 ngôi làng và thị trấn với tổng cộng 1.200 đối tượng khảo sát tiềm năng, tuyển 6 người phỏng vấn".
Nhưng khi Covid-19 trở thành đại dịch, chính quyền bang Bangalore đóng cửa các trường đại học và nhiều nơi công cộng. Đối tác ở Ấn Độ của Đại học Kassel và Göttingen lo ngại về việc tiến hành khảo sát ngoài trời vào lúc này. Theo Thapa, một số người lo ngại nhóm nghiên cứu có thể mang virus vào làng. Thapa cho biết dự án đang tạm dừng trong khi chờ các đồng nghiệp của cô và cộng đồng họ nghiên cứu được công nhận an toàn.
không thể nghiên cứu lính cứu hỏa trong thời kỳ khủng hoảng
Với phòng thể nghiệm của tiến sĩ Satchin Panda tại Viện Nghiên cứu sinh vật học Salk ở La Jolla, Califronia, Mỹ, Covid-19 đang cướp đi đối tượng nghiên cứu của ông. tiến sĩ Panda nghiên cứu nhịp sinh vật học trong thân người. Ông đặc biệt quan hoài tới cách duy trì nhịp sinh vật học, tìm hiểu các gián đoạn gây hại như thế nào cho sức khỏe. tỉ dụ, nghiên cứu cho thấy những viên chức làm ca như y tá và lính cứu hỏa sẽ dễ mắc một số bệnh bao gồm ung thư, tiểu đường và bệnh tim.
Trong thể nghiệm lâm sàng đang diễn ra, tiến sĩ Panda và cộng sự là Pam Taub ở Đại học California, San Diego, Mỹ, hướng dẫn lính cứu hỏa nhịn ăn không liên tục và đánh giá liệu phương pháp ăn kiêng này có giúp họ khỏe hơn hay không. Nhưng khi các lính cứu hỏa được điều tới giúp Cơ quan quản lý khẩn liên bang Mỹ đối phó với dịch bệnh, nhóm của tiến sĩ Panda phải gác lại nghiên cứu. "Nghiên cứu trên lính cứu hỏa của chúng tôi rất thích thú nhưng chúng tôi rất buồn vì có thể không kịp hoàn tất", tiến sĩ Panda nói. Theo ông, nguồn kinh phí 3 năm cho dự án chỉ kéo dài đến hết tháng 8.
An Khang
(Theo
New York Times
)
