Chủ Nhật, 17 tháng 11, 2019

Trời lạnh gia tăng hội chứng tim mạch

Theo BS. Ngô Tuấn Anh, Trưởng Khoa giải phẫu tim mạch, Bệnh viện TƯQĐ 108, thời tiết lạnh làm tăng nguy cơ các bệnh tim mạch do lạnh, áp huyết thường tăng cao so với mùa hè khoảng 5mmHg, sự duy trì liên tiếp mức tăng áp huyết này sẽ làm tăng 21% các biến chứng tim mạch.

Ngoài ra, thời tiết lạnh làm tăng tiết các catecholamin trong máu dẫn đến co mạch ngoại biên, làm tăng lượng máu trở về tim và tăng huyết áp dẫn đến hiểm nguy đến tính mạng.

Theo BS. Tuấn Anh, bệnh tim mạch rất đa dạng và mô tả với nhiều hình thái khác nhau bởi vậy việc phát hiện sớm là khôn cùng quan yếu.

Trong đó hay gặp là người bệnh thấy liền mỏi mệt, khó thở, chừng độ tăng dần. Ở trẻ nhỏ mắc bệnh tim mạch thường chậm phát triển thể chất, trẻ thường bị nhẹ cân, suy dinh dưỡng, hay bị viêm phổi tái diễn. Tuy nhiên khi có một trong các dấu hiệu dưới đây thì cần nghĩ mình mắc bệnh tim mạch.

Khó thở do căn nguyên tim mạch

Trong hầu hết các bệnh tim mạch, bệnh nhân thường thấy khó thở. chừng độ khó thở có thể từ nhẹ đến nặng, khó thở từ kinh niên hay khó thở cấp tính.

Trời lạnh gia tăng hội chứng tim mạch Phẫu thuật cho bệnh nhân tại Khoa giải phẫu tim mạch, Bệnh viện TƯQĐ 108.

Khó thở kinh niên: Suy tim thời đoạn đầu thường chỉ khó thở khi gắng công như làm việc nặng, khi lên cầu thang. Nếu không được điều trị, mức độ khó thở sẽ tăng dần, khó thở thường xuyên, cả khi nghỉ, hoặc khó thở về đêm, người bệnh thường phải ngồi để thở.

Khó thở cơn cấp tính: Là tình trạng cấp cứu do phù phổi hoặc hen tim (hen tim không phải là một loại hen bình thường mà nó là loại khò khè và ho gây ra bởi suy tim. Khò khè có thể trở thành một cấp cứu y khoa tùy thuộc vào các triệu chứng đi kèm) hay gặp trong các trường hợp nhồi máu cơ tim, đứt dây chằng van tim, bóc tách động mạch chủ...

Đau ngực trái

Đau ngực có thể do nhiều nguyên nhân, tuy nhiên đau ngực trái, nhất là đau cấp tính, dữ dội hoặc đau có liên tưởng đến gắng sức thì có thể do các bệnh lý tim mạch nguy hiểm như nhồi máu cơ tim cấp, phình bóc tách động mạch chủ, viêm cơ tim, viêm màng ngoài tim... Trong bệnh nhồi máu cơ tim, đau ngực trái thường xuất hiện đột ngột, liên hệ gắng sức (gắng sức đau hơn, nghỉ ngơi đỡ đau), đau sau xúc động... Đau ngực có thể từ ngực trái, lan ra sau lưng, lan lên vai trái, cánh tay trái, kèm theo vã mồ hôi, khó thở, buồn nôn...

Đau đầu và tai biến mạch não

Những người bệnh có tiền sử bệnh tim mạch hay tăng áp huyết có thể xuất hiện dấu hiệu nặng đầu vùng gáy, đau nửa đầu do co thắt mạch máu não. Hẹp động mạch cảnh thường đau đầu kết hợp với rối loạn tiền đình (chóng mặt, buồn nôn). Các bệnh lý van tim, rung nhĩ cũng có thể gây nhồi máu não. Đau đầu tăng dần và thường không giảm khi dùng các thuốc giảm đau thường ngày. Đau đầu thỉnh thoảng là dấu hiệu trước hết của tai biến mạch não như xuất huyết não do tăng huyết áp, hay nhồi máu não do huyết khối gây tắc mạch (như trong trường hợp hẹp động mạch cảnh, rung nhĩ...)

Hồi hộp, trống ngực, ngất

Hồi hộp, đánh trống ngực mới xuất hiện có thể do các bệnh lý về nhịp tim. Các cơn nhịp nhanh, rung nhĩ làm cho rối loạn nhịp tim, người bệnh sẽ cảm thấy hồi hộp, đánh trống ngực. ngoại giả cần loại trừ căn nguyên nội khoa khác như cường giáp (bệnh ba-zơ-đô).

Choáng ngất: người bệnh bị mất tri giác thoáng qua. Ở người già có thể do nhịp tim quá chậm (suy nút xoang, tắc nghẽn nhĩ thất), hẹp khít van động mạch chủ, tụt huyết áp hay nhồi máu cơ tim cấp.

Với các dấu hiệu trên, bệnh nhân cần được đưa sớm đến cơ sở y tế chuyên khoa để có chẩn đoán xác định. siêu thanh tim để loại trừ các bệnh lý van tim hoặc suy tim.

Khánh Mai

Gấu nâu Katya - "nữ tù nhân" kì lạ nhất thế giới được ân xá sau khi thụ án 15 năm tù trong một nhà giam toàn tội phạm nguy hiểm

Theo Mirror đưa tin, con gấu nâu duy nhất trên thế giới đã được ân xá sau 15 năm thụ án trong tù. Theo đó, Katya bị nhốt cùng với những kẻ giết người và những tên tội phạm khác khi "cô" được gửi đến nhà tù Kazakhstan năm 2004. Nhà tù này nằm cách thủ đô Nur-sultan của Kazakhstan khoảng 700km, gần biên giới với nước Nga.

Katya bị kết tội với vụ tấn công riêng biệt dẫn đến những tổn thất nặng nề và bản án kì quái của mình.

Gấu nâu Katya - tội phạm kì lạ nhất thế giới được ân xá sau khi thụ án 15 năm tù trong một nhà giam toàn tội phạm nguy hiểm - Ảnh 1.

Được biết, Katya là tội phạm kì lạ nhất và cũng là "nữ tù" duy nhất được giam giữ trong cùng nhà tù với 730 tên tội phạm nguy hiểm do các quan chức không thể tìm được nơi nào khác để giam giữ cô vào thời điểm đó.

Katya được giam trong hai chiếc lồng, có bể bơi của riêng mình và được chăm sóc tốt bởi các nhân viên cai ngục. Cô gấu này thậm chí đã trở thành biểu tượng của nhà giam và người ta còn xây dựng một bức tượng gấu đặt trong khuôn viên nhà tù.

Gấu nâu Katya - tội phạm kì lạ nhất thế giới được ân xá sau khi thụ án 15 năm tù trong một nhà giam toàn tội phạm nguy hiểm - Ảnh 2.

Sau 15 năm, Katya giờ đây đã được chuyển đến sở thú nhỏ trong một trung tâm giải trí. Tuy nhiên, Katya vẫn cần phải trải qua thời gian "phục hồi" trong một cái lồng để cô không được tiếp xúc với các động vật khác.

Một người phát ngôn của nhà tù cho biết, Katya phải đi kiểm tra y tế và trải qua thời gian thích ứng với môi trường mới. Được biết, cô gấu này sẽ được sống trong điều kiện gần như tự nhiên sau khi ra tù.

Gấu nâu Katya - tội phạm kì lạ nhất thế giới được ân xá sau khi thụ án 15 năm tù trong một nhà giam toàn tội phạm nguy hiểm - Ảnh 3.

Valentina Dmitrienkom, người đứng đầu trọng điểm giải trí Abkshino cho biết Katya đang dần làm quen với ngôi nhà mới của mình. Cô noí : "Con gấu đực của chúng tôi, Yashka đã rất vui khi gặp Katya. Yashka đã đưa bàn chân của mình qua lồng, ôm lấy Katya và hôn như một con người. Tất cả chúng tôi đều vui mừng vì sự chào đón nồng nhiệt đó và mọi người đều cảm động trước cuộc hội ngộ này."

Được biết, vườn thú nhỏ này hiện đang có 3 con gấu cùng vói sói, lạc đà, ngựa, lừa.

(Theo Mirror)

Dự phòng tác hại của bụi mịn PM2,5 như thế nào để bảo vệ sức khỏe?

Để tìm hiểu rõ hơn duyên do gây ô nhiễm bụi mịn và mối nguy hại tới sức khỏe này, phóng viên Báo Sức khỏe&Đời sống đã có cuộc bàn thảo với TS. Trần Thị Tuyết Hạnh, Giảng viên Sức khỏe Môi trường, Trường Đại học Y tế công cộng xung quanh về vấn đề này.

PV: Là một giảng sư Sức khỏe Môi trường, xin TS cho biết, bụi PM 2 , 5 là gì?

TS. Trần Thị Tuyết Hạnh : Theo Quy chuẩn kỹ thuật nhà nước về Chất lượng Không khí Xung quanh (QCVN05:2013) của Bộ Tài Nguyên và Môi trường thì bụi PM 2 , 5 là tổng các hạt bụi lơ lửng có đường kính động học nhỏ hơn hoặc bằng 2,5 micromet. Đây là những hạt bụi có kích tấc rất nhỏ. Để dễ hình dung chúng ta hãy so với kích tấc đường kính của 1 sợi tóc, thường là 50-70 micromet, nghĩa là đường kính của bụi PM 2 , 5 nhỏ chưa đến 1/30 lần đường kính của sợi tóc.

TS. Trần Thị Tuyết Hạnh, Giảng viên Sức khỏe Môi trường, Trường Đại học Y tế công cộng.

PV: Vậy thưa TS, b ụi PM 2,5 này hầu hết sinh ra từ đâu?

TS. Trần Thị Tuyết Hạnh : Bụi trong không khí nói chung và bụi PM 2.5 thường phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau, thí dụ từ khí thải của các công cụ liên lạc, hoạt động của các nhà máy công nghiệp, hoạt động xây dựng, đốt rơm rạ trong nông nghiệp, các hoạt động sinh hoạt tại các hộ gia đình (đặc biệt là đun nấu và sưởi ấm bằng than, củi), từ khói thuốc lá…

thí dụ ở Hà Nội mật độ giao thông ngày càng gia tăng và những năm gần đây cả thành phố như một đại công trường xây dựng đồ sộ nên tình trạng ô nhiễm bụi PM 2.5 càng ngày càng nghiêm trọng. Theo thống kê của Sở Xây dựng Hà Nội 2017 thì trên địa bàn thành phố có trên 1.000 công trường xây dựng lớn, nhỏ thi đang công và mỗi tháng có hơn 10.000m 2 đường bị đào xới để triển khai các công trình hạ tầng kỹ thuật. Xe chở các nguyên liệu xây dựng không được che chắc cẩn thận làm rơi vãi đất, cát xuống đường cũng là nguồn nảy sinh bụi. ngoại giả trên thế giới bụi PM 2.5 cũng có thể có cỗi nguồn từ núi lửa, bão bụi, cháy rừng…

PV: Trước tình trạng ô nhiễm môi trường, rất nhiều người lo lắng ảnh hưởng đến sức khỏe nhất là ngày càng nhiều người mắc ung thư, vậy thưa TS, bụi PM 2,5 ảnh hưởng tới sức khỏe như thế nào ?

TS. Trần Thị Tuyết Hạnh : Bụi PM 2 , 5 được đánh giá là tác nhân ô nhiễm không khí có ảnh hưởng bị động nhất tới sức khoẻ con người. Vì có kích tấc rất nhỏ nên bụi PM 2 , 5 rất hiểm nguy, có khả năng lắng đọng, thẩm thấu và đi sâu vào tận các phế nang trong phổi và vào máu. Mỗi ngày chúng ta hít thở khoảng 10.000 lít không khí hoặc hơn tuỳ vào lứa tuổi và hoạt động thể lực. Do đó nếu nồng độ bụi PM 2 , 5 trong không khí cao thì mức phơi nhiễm hàng ngày là lớn và tăng nguy cơ bị các vấn đề sức khoẻ cấp tính và mạn tính. Đã có nhiều nghiên cứu được thực hiện trên thế giới cho thấy phơi nhiễm với bụi PM 2 , 5 tăng nguy cơ bệnh tật và tử vong. thí dụ phơi nhiễm với bụi PM 2 , 5 tăng nguy cơ mắc hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), viêm phổi, các chứng bệnh hô hấp, tim mạch, tiểu đường và ung thư phổi.

Theo một nghiên cứu của GS Christopher J L Murray và các cộng sự đăng trên tập san khoa học Lancet năm 2016, ô nhiễm không khí (trong đó có ô nhiễm bụi PM 2 , 5 ) là căn nguyên của 7 triệu ca tử vong hàng năm trên thế giới. Ô nhiễm không khí là duyên cớ của 19% ca tử vong do bệnh tim mạch, 24% ca tử vong do bệnh tim thiếu máu cục bộ, 21% ca tử vong do đột quỵ và 23% ca tử vong do ung thư. Những duyên do chính gây tử vong do ô nhiễm không khí là đột quỵ, bệnh tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư và các bệnh nhiễm trùng hô hấp.

Bụi PM 2 , 5 được đánh giá là tác nhân ô nhiễm không khí có ảnh hưởng bị động nhất tới sức khoẻ .

PV: Vậy làm thế nào để người dân biết không khí đang bị ô nhiễm thưa TS?

TS. Trần Thị Tuyết Hạnh : Ô nhiễm không khí thường được đánh giá cả ô nhiễm hạt gồm bụi lơ lửng, bụi mịn PM 2 , 5 , bụi PM 10 và cả các chất khí SO 2 , NO 2 , CO, O 3 , CO, VOCs (các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi)… Người dân sống ở các đô thị lớn thí dụ Hà Nội, đô thị Hồ Chí Minh nơi có mật độ liên lạc cao, nhiều công trình xây dựng và nhiều nhà máy… nên có nguy cơ bị phơi nhiễm với bụi PM 2,5 và các chất ô nhiễm không khí.

Để biết mức ô nhiễm không khí do bụi PM 2 , 5 người dân có thể theo dõi chỉ số chất lượng không khí (viết tắt là AQI) ở trên phần mềm Airvisual cài miễn phí trên điện thoại hoặc xem kết quả quan trắc môi trường không khí trên trang web về vấn đề môi trường (thí dụ trang moitruongthudo.vn) và bản tin dự báo thời tiết.

hiện giờ, sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã có trang web cung cấp thông báo của 10 trạm quan trắc không khí tự động, cung cấp số liệu chất lượng không khí AQI PM 2,5 và song song có cả số liệu chất lượng không khí cho PM 10 và các chất khí NO 2 , SO 2 và CO. Tuy nhiên, cần lưu ý là chỉ số chất lượng không khí AQI chỉ đại diện cho chất lượng không khí ở xung quanh khu vực đặt trạm quan trắc và giá trị của chỉ số cũng thay đổi các giờ trong ngày và các ngày trong tuần.

ngoại giả các trạm quan trắc đặt tại Hà Nội và nhiều trạm quan trắc ở các thành phố trên thế giới trong hệ thống phần mềm Airvisual chỉ báo cáo chất lượng không khí theo chỉ số AQI đối với bụi PM 2 , 5 nên chưa phản ánh toàn diện chất lượng không khí.

PV: Có thể nói bụi mịn gây ác hại cho sức khỏe của con người, vậy trước mắt làm sao để mỗi người dân có thể tự bảo vệ sức khỏe trước tác hại của ô nhiễm không khí, thưa TS?

TS. Trần Thị Tuyết Hạnh : Người dân sống ở các thành phố lớn, đặc biệt là tại Hà Nội và tỉnh thành Hồ Chí Minh nên chủ động phòng ngừa tác hại của ô nhiễm không khí. Với những ngày hoặc các thời khắc trong ngày khi chỉ số AQI kém, xấu đến ác hại (biểu đạt bằng màu cam, đỏ, tím, nâu) thì chúng ta nên giảm các hoạt động thể lực, hạn chế ra đường đặc biệt là giờ cao điểm và nếu phải ra ngoài đường thì nên dùng khẩu trang loại tốt có thể lọc bụi PM 2 , 5 . Những người mẫn cảm tỉ dụ người già, con nít, phụ nữ mang thai, bệnh nhân mắc bệnh hen, COPD, các bệnh tim mạch… thì càng cần đặc biệt để ý hơn.

ngoại giả, cũng cần nhấn mạnh rằng chúng ta không chỉ bị tác động bởi ô nhiễm không khí xung quanh mà ô nhiễm không khí trong nhà cũng rất đáng lo ngại. phần nhiều thời gian chúng ta ở trong nhà (tại gia đình và nơi làm việc), do đó để giảm thiểu nguy cơ và bảo vệ sức khoẻ trước ô nhiễm không khí trong nhà, chúng ta nên:

-Hàng ngày nếu chất lượng không khí ngoài trời tốt thì nên mở cửa sổ để thông gió bảo đảm thoáng khí giúp giảm nồng độ bụi, chất ô nhiễm không khí tàng trữ trong nhà và không hình thành nấm mốc.

-Không được hút thuốc trong nhà.

-Nên hạn chế thắp hương đốt vàng mã.

-bộc trực vệ sinh trong nhà sạch sẽ để loại bỏ bụi, vi sinh vật, nấm mốc gây bệnh.

-Trồng một số loại cây trong và xung quanh nhà có khả năng “làm sạch” không khí.

-Không nên dùng chất đốt sinh khối (than, củi, rơm rạ). Nếu sử dụng thì nên dùng bếp lò không khói và mở cửa cho thông thoáng.

-Không nên đốt than để sưởi ấm trong mùa đông trong phòng kín để tránh ngộ độc khí CO.

-Không nên đi giày dép bẩn vào trong nhà.

Xin trân trọng cảm ơn TS!

Khánh Mai ( thực hành)

Đối phó chứng mất ngủ

Nó có thể là khó ngủ hoặc ngủ không sâu. Nó cũng có thể dẫn đến thức dậy sớm hơn mong muốn. Giấc ngủ thường được mỏng là có chất lượng kém, không đủ sâu một thời kì dài. Do đó, những người bị mất ngủ phải chịu các triệu chứng ban ngày như kém chú ý, dễ cáu gắt và thiếu năng lượng. Vậy khi mất ngủ thì phải làm gì, bài viết sẽ chia sẻ với bạn đọc về vấn đề này.

thể hiện và hệ lụy của mất ngủ

Bị coi là mất ngủ, khó ngủ khi xảy ra ít ra 3 đêm mỗi tuần trong hơn 3 tháng. Mất ngủ ảnh hưởng bị động đến hoạt động ban ngày, dẫn đến 1 hoặc nhiều triệu chứng sau: Mệt mỏi hoặc buồn ngủ ban ngày; Khó chịu (cảm thấy không khỏe); Sự để ý hoặc tụ hợp kém; Hiệu suất kém (mắc lỗi, tai nạn); Giảm năng lượng hoặc mất động lực; Các vấn đề về hành vi (tức thị: hiếu động, bốc đồng, khiêu hấn); Không có khả năng ngủ trưa; Nhức đầu, đau dạ dày và than phiền đau kinh niên.

Ngoài các triệu chứng ban ngày ở trên, rối loạn tâm cảnh như lo âu hoặc trầm cảm thường liên tưởng đến chứng mất ngủ. Trầm cảm có thể liên hệ đến việc thức dậy vào sáng sớm và khó ngủ trở lại. lo lắng có thể khiến tâm trí bạn ù đi vào ban đêm làm bạn phải vắt để ngủ. Khi giấc ngủ trở thành khó có được, điều này có thể xúc tiến sự lo lắng bùng lên làm cho vấn đề này lợt hơn và tạo ra một vòng luẩn quẩn.

Hơn nữa, mất ngủ có thể ảnh hưởng đến mức serotonin và chức năng của thùy trán của não. Thùy trán chịu bổn phận cho các chức năng điều hành khác nhau, là chìa khóa trong việc đưa ra các tuyển lựa hợp lý và các tương tác tầng lớp thích hợp. Sự suy giảm có thể rất quan trọng, đến nỗi mất khả năng ngăn chặn những nghĩ suy trầm mình hoặc thậm chí là sự thúc đẩy đến tự sát.

Tránh các hoạt động kích thích và những tình huống căng thẳng trước khi đi ngủ.

Tránh các hoạt động kích thích và những tình huống bao tay trước khi đi ngủ.

truy vấn nguyên cớ

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến mất ngủ, trong đó có rối loạn lịch thức ngủ trong ngày như lịch làm việc đổi thay thất thường, làm việc theo ca không bộc trực (53% công nhân ca đêm ngủ gật chí ít 1 lần trong tuần), do thay đổi múi giờ chênh lệch như khi đi du lịch đến các vùng có mức chênh lệch múi giờ từ 6-24 giờ.

Sử dụng các chất kích thích não: cà phê, trà, thuốc lá, rượu, các loại thuốc có tính kích thích. Do ăn nhiều nặng bụng trong đêm, ăn nhiều chất kích thích...

thói quen của người ngủ cùng: thí dụ như ngáy. ngoại giả, các nguyên tố môi trường: ánh sáng, tiếng ồn, nhiệt độ, thoáng khí... cũng gây tình trạng mất ngủ.

Đối với người bị mất ngủ/ rối loạn giấc ngủ kéo dài trên 1 tháng (mất ngủ kinh niên): Nhóm nguyên cớ này cốt gặp ở những bệnh nhân có bệnh lý cơ thể hoặc bệnh lý tâm thần. Bệnh lý đa khoa: dị ứng, viêm khớp, bệnh tim, tăng áp huyết, hen phế quản... ngoại giả, ước lượng có khoảng 35 - 50% trường hợp mất ngủ mạn tính có thể liên hệ đến bệnh lý thần kinh (qua một nghiên cứu về mất ngủ năm 2005 ở TP.HCM nhận thấy trong số các trường hợp mất ngủ có 14,5% bị bệnh tâm thần).

Các loại bệnh thần kinh có thể gây mất ngủ: trầm cảm, hưng cảm. Rối loạn lo âu lan tỏa. Rối loạn stress sau chấn thương (PTSD). Nghiện (rượu và các chất dạng thuốc phiện). , bệnh sa sút trí óc.

Các bệnh lý liên tưởng đến giấc ngủ như: chứng ngưng thở khi ngủ, ác mộng, mộng du, chứng hoảng sợ trong giấc ngủ... Ngoài ra, còn một số tình trạng sinh lý cũng có thể dẫn tới mất ngủ như: mãn kinh, đang trong kỳ kinh, có thai, sốt, đau...

thay đổi thói quen để phòng ngừa mất ngủ

Điều trị chứng mất ngủ chính yếu là điều trị triệu chứng kết hợp với điều trị duyên do nếu xác định được nguyên do gây mất ngủ. Vấn đề chẩn đoán xác định cũng như chỉ định điều trị nên theo quan điểm của thầy thuốc. ngoại giả, cần thay đổi thói quen là một số biện pháp dự phòng mất giấc ngủ như: Đảm bảo phòng ngủ phải yên tĩnh, phòng tối và mát; tiếng ồn, ánh sáng, nhiệt... có thể ngăn trở giấc ngủ. Hãy thử Sử dụng một máy âm thanh hoặc nút tai để giấu tiếng ồn bên ngoài, mở cửa sổ hoặc quạt để giữ cho căn phòng mát mẻ. Sử dụng rèm cửa hoặc mặt nạ ngủ để ngăn chặn ánh sáng.

nhất mực một lịch ngủ: tương trợ đồng hồ sinh học bằng cách đi ngủ và thức dậy vào đúng giờ mỗi ngày, kể cả cuối tuần, ngay cả khi đang mỏi mệt. Điều này sẽ giúp bạn có thể quay lại chu kỳ giấc ngủ luôn. Tránh ngủ trưa quá nhiều: ngủ trưa trong ngày có thể làm cho khó khăn hơn để ngủ vào ban đêm. Bạn có thể ngủ một giấc ngủ ngắn, tối đa đến 30 phút và dậy trước 15h.

Tránh các hoạt động kích thích và những tình huống bít tất tay trước khi đi ngủ: bao gồm các bài tập mạnh; đàm luận hay tranh cãi lớn; xem tivi, máy tính hoặc Sử dụng video game. Thay vào đó, tụ họp vào các hoạt động nhẹ nhàng yên tĩnh như: đọc sách, đàn hoặc nghe nhạc nhẹ. Hạn chế cà phê, rượu, bia và nicotine: ngừng uống đồ uống có chứa cafein ít ra 8 giờ trước khi đi ngủ. Tránh uống rượu vào buổi tối; trong khi uống rượu có thể làm cho bạn cảm thấy buồn ngủ nhưng nó làm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của bạn. Bỏ hút thuốc lá hoặc tránh hút thuốc vào ban đêm, nicotine là một chất kích thích.

Sử dụng một cuốn nhật ký mất ngủ để xác định lề thói gây mất ngủ: nhiều khi lề thói hàng ngày ảnh hưởng nhiều đến giấc ngủ. Có thể chúng ta chưa bao giờ chú ý đến việc xem tivi khuya hoặc lướt internet và tình trạng khó ngủ. Tạo một cuốn nhật ký giấc ngủ là một cách bổ ích để xác định những thói quen và hành vi góp phần vào triệu chứng mất ngủ của bạn. Ghi lại chi tiết hàng ngày về những nếp vào ban ngày, thói quen ngủ và các triệu chứng mất ngủ.

BS. Nguyễn Khắc Dũng

Tháng cuối cùng của năm 2019, 3 con giáp này khổ tận cam lai, nghèo mấy cũng chuyển vận giàu sang, phúc lộc thọ tam hỷ lâm môn

Nhiều người cho rằng, cuộc sống thành công và thịnh vượng như thế nào thì cũng nhờ 7 phần chũm, 3 phần may mắn. nên chi, mỗi ngày, mỗi tháng hay thậm chí mỗi năm, ai cũng mong chờ thế cuộc của mình sẽ sang trang. Bên cạnh sự nỗ lực không ngừng, họ còn không ngừng nguyện cầu thượng đế ban nhiều phước lành, nếu như không thể sung túc được như bao người thì chí ít cũng phải tận hưởng cuộc sống đủ đầy, bình yên bên người thân yêu.

Tử vi học có nói, trời sinh mỗi người mỗi số, trong năm Kỷ Hợi 2019 này, có những người gặp nhiều khó khăn trắc trở, nhưng đến cuối cùng cũng sẽ công nên danh toại, mọi núm đều được đền đáp xứng đáng. Cụ thể là vào tháng cuối năm 2019 này, cuộc sống của 3 con giáp sau sẽ bất ngờ đổi thay. Trước đây khó khăn thế nào không biết, nhưng rốt cuộc họ cũng đã đến lúc khổ tận cam lại, cuộc sống những năm sau sẽ có chuyển biến hăng hái, nghèo mấy cũng tải sang giàu. Cùng xem đó là con giáp nào nhé!

1. Tuổi Sửu

Tháng cuối cùng của năm 2019, 3 con giáp này khổ tận cam lai, nghèo mấy cũng chuyển vận giàu sang, phúc lộc thọ tam hỷ lâm môn - Ảnh 1.

Trời sinh những người tuổi Sửu vốn siêng năng, chăm chỉ, luôn đặt công việc lên hàng đầu và không ngừng cầm, gắng để xây dựng cuộc sống viên mãn phong lưu. Người tuổi Sửu thường không sinh ra trong gia đình giàu có nhưng nhờ bản lĩnh và sự kiên trì không ngừng, họ sẽ có khả năng kiến lập sự phú quý cho bản thân và giúp mọi người xung quanh thành công.

Tử vi học có nói, trong năm Kỷ Hợi 2019 này, cuộc sống tuổi Sửu có nhiều biến động. Những tháng đầu năm, họ đã phải đối mặt với nhiều khó khăn, trắc trở, nhưng nhờ sự cố dai sức, xem chuyện thất bại là bài học quý báu, nhờ thế mà vượt qua tất. Cuối năm 2019 này, tuổi Sửu tưởng rằng cuộc sống sẽ giậm chân tại chỗ nhưng bất ngờ được thần tài và quý nhân chiếu cố nhiệt tình. Cụ thể, tháng 12 này, tuổi Sửu sẽ gặp được nhịp tốt để đổi đời, chỉ cần biết nắm bắt là có thể chuyển bại thành thắng, nghèo mấy cũng sẽ giàu sang.

2. Tuổi Mùi

Tháng cuối cùng của năm 2019, 3 con giáp này khổ tận cam lai, nghèo mấy cũng chuyển vận giàu sang, phúc lộc thọ tam hỷ lâm môn - Ảnh 2.

Trời sinh những người tuổi Mùi đôn hậu, giỏi giang, kiên định và không ngừng cầu tiến trong cuộc sống. Người tuổi Mùi tuy không có xuất thân giàu có no ấm, nhưng họ có bản lĩnh tự tạo sự phú quý cho chính mình. Trong giai đoạn tiền vận, tuổi Mùi gặt hái được nhiều thành công nhưng do vận may không mỉm cười nên họ phải đối mặt với nhiều gian truân. Tử vi học có nói, trong năm Kỷ Hợi 2019 này, cuộc sống tuổi Mùi có nhiều đổi thay hăng hái.

Những tháng đầu năm, công việc và tài vận dần được cải thiện, những món nợ tưởng chừng như chơi thể trả nổi thì bất ngờ tìm được hướng giải quyết tốt đẹp hơn. Đặc biệt, trong tháng 12 tới đây, tuổi Mùi sẽ khổ tận cam lai, vận may bất ngờ lội ngược dòng, không những được thần tài chiếu cố mà quý nhân cũng xuất hiện để cứu vớt mọi thứ. Trước khi bước qua năm 2020, tuổi Mùi sẽ xây dựng lại sự nghiệp, từng bước phát triển bền vững, thời kì tới không lo cơm áo gạo tiền, chỉ việc nắm bắt cơ hội tiến về phía trước và xây dựng cuộc sống viên mãn.

3. Tuổi Dậu

Tháng cuối cùng của năm 2019, 3 con giáp này khổ tận cam lai, nghèo mấy cũng chuyển vận giàu sang, phúc lộc thọ tam hỷ lâm môn - Ảnh 4.

Trời sinh những người tuổi Dậu siêng năng, siêng năng, luôn khát khao làm giàu và không ngừng từng cơ hội xung quanh để đổi đời. Người tuổi Dậu đi lên từ nghèo khó nên họ luôn biết rằng, nếu như chơi làm việc thì kiên cố sẽ không thể thành công. Bên cạnh đó, tuổi Dậu luôn nghĩ đến chuyện làm sao để đổi thay bản thân, làm sao để tìm được dịp tốt để xây dựng mọi thứ viên mãn hơn. cuối cùng thì ước mong của họ cũng được thoả mãn.

Tử vi học có nói, trong năm Kỷ Hợi 2019 này, cuộc sống tuổi Dậu ngỡ như thường thăng hoa nhưng lại vận chuyển bất thần. Cụ thể, vào những tháng cuối năm tới đây, tuổi Dậu gặp được nhiều dịp tốt để đổi đời. Từ tháng 12 trở đi, tuổi Dậu không những được thần tài chiếu cố nồng hậu mà còn có quý nhân độ trì, càng làm việc càng kiếm được nhiều tiền. Bước qua năm 2020, tuổi Dậu có khả năng đổi đời, thèm khát làm giàu có thể trở thành hiện thực.

(*) thông báo chỉ mang tính chất tham khảo

(Nguồn: Sohu)

Dự phòng tác hại của bụi mịn PM2,5 như thế nào để bảo vệ sức khỏe?

Để tìm hiểu rõ hơn duyên cớ gây ô nhiễm bụi mịn và mối nguy hại tới sức khỏe này, phóng viên Báo Sức khỏe&Đời sống đã có cuộc bàn luận với TS. Trần Thị Tuyết Hạnh, giảng sư Sức khỏe Môi trường, Trường Đại học Y tế công cộng xung quanh về vấn đề này.

PV: Là một giảng sư Sức khỏe Môi trường, xin TS cho biết, bụi PM 2 , 5 là gì?

TS. Trần Thị Tuyết Hạnh : Theo Quy chuẩn kỹ thuật nhà nước về Chất lượng Không khí Xung quanh (QCVN05:2013) của Bộ Tài Nguyên và Môi trường thì bụi PM 2 , 5 là tổng các hạt bụi lơ lửng có đường kính động học nhỏ hơn hoặc bằng 2,5 micromet. Đây là những hạt bụi có kích tấc rất nhỏ. Để dễ mường tượng chúng ta hãy so với kích thước đường kính của 1 sợi tóc, thường là 50-70 micromet, tức thị đường kính của bụi PM 2 , 5 nhỏ chưa đến 1/30 lần đường kính của sợi tóc.

TS. Trần Thị Tuyết Hạnh, giảng sư Sức khỏe Môi trường, Trường Đại học Y tế công cộng.

PV: Vậy thưa TS, b ụi PM 2,5 này hầu hết sinh ra từ đâu?

TS. Trần Thị Tuyết Hạnh : Bụi trong không khí nói chung và bụi PM 2.5 thường nảy sinh từ nhiều nguồn khác nhau, thí dụ từ khí thải của các dụng cụ giao thông, hoạt động của các nhà máy công nghiệp, hoạt động xây dựng, đốt rơm rạ trong nông nghiệp, các hoạt động sinh hoạt tại các hộ gia đình (đặc biệt là nấu nướng và sưởi ấm bằng than, củi), từ khói thuốc lá…

thí dụ ở Hà Nội mật độ liên lạc ngày một gia tăng và những năm gần đây cả thành thị như một đại công trường xây dựng đồ sộ nên tình trạng ô nhiễm bụi PM 2.5 ngày càng nghiêm trọng. Theo thống kê của Sở Xây dựng Hà Nội 2017 thì trên địa bàn thành thị có trên 1.000 công trường xây dựng lớn, nhỏ thi đang công và mỗi tháng có hơn 10.000m 2 đường bị đào xới để triển khai các công trình hạ tầng kỹ thuật. Xe chở các nguyên liệu xây dựng không được che chắc cẩn thận làm rơi vãi đất, cát xuống đường cũng là nguồn nảy bụi. Ngoài ra trên thế giới bụi PM 2.5 cũng có thể có nguồn cội từ núi lửa, bão bụi, cháy rừng…

PV: Trước tình trạng ô nhiễm môi trường, rất nhiều người lo lắng ảnh hưởng đến sức khỏe nhất là ngày càng nhiều người mắc ung thư, vậy thưa TS, bụi PM 2,5 ảnh hưởng tới sức khỏe như thế nào ?

TS. Trần Thị Tuyết Hạnh : Bụi PM 2 , 5 được đánh giá là tác nhân ô nhiễm không khí có ảnh hưởng tiêu cực nhất tới sức khoẻ con người. Vì có kích tấc rất nhỏ nên bụi PM 2 , 5 rất hiểm, có khả năng lắng đọng, thẩm thấu và đi sâu vào tận các phế nang trong phổi và vào máu. Mỗi ngày chúng ta hít thở khoảng 10.000 lít không khí hoặc hơn tuỳ vào lứa tuổi và hoạt động thể lực. Do đó nếu nồng độ bụi PM 2 , 5 trong không khí cao thì mức phơi nhiễm hàng ngày là lớn và tăng nguy cơ bị các vấn đề sức khoẻ cấp tính và mãn tính. Đã có nhiều nghiên cứu được thực hiện trên thế giới cho thấy phơi nhiễm với bụi PM 2 , 5 tăng nguy cơ bệnh tật và tử vong. tỉ dụ phơi nhiễm với bụi PM 2 , 5 tăng nguy cơ mắc suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), viêm phổi, các chứng bệnh hô hấp, tim mạch, tiểu đường và ung thư phổi.

Theo một nghiên cứu của GS Christopher J L Murray và các cộng sự đăng trên tạp chí khoa học Lancet năm 2016, ô nhiễm không khí (trong đó có ô nhiễm bụi PM 2 , 5 ) là nguyên cớ của 7 triệu ca tử vong hàng năm trên thế giới. Ô nhiễm không khí là nguyên do của 19% ca tử vong do bệnh tim mạch, 24% ca tử vong do bệnh tim thiếu máu cục bộ, 21% ca tử vong do đột quỵ và 23% ca tử vong do ung thư. Những căn do chính gây tử vong do ô nhiễm không khí là đột quỵ, bệnh tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư và các bệnh nhiễm trùng hô hấp.

Bụi PM 2 , 5 được đánh giá là tác nhân ô nhiễm không khí có ảnh hưởng thụ động nhất tới sức khoẻ .

PV: Vậy làm thế nào để người dân biết không khí đang bị ô nhiễm thưa TS?

TS. Trần Thị Tuyết Hạnh : Ô nhiễm không khí thường được đánh giá cả ô nhiễm hạt gồm bụi lơ lửng, bụi mịn PM 2 , 5 , bụi PM 10 và cả các chất khí SO 2 , NO 2 , CO, O 3 , CO, VOCs (các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi)… Người dân sống ở các tỉnh thành lớn ví dụ Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh nơi có mật độ liên lạc cao, nhiều công trình xây dựng và nhiều nhà máy… nên có nguy cơ bị phơi nhiễm với bụi PM 2,5 và các chất ô nhiễm không khí.

Để biết mức ô nhiễm không khí do bụi PM 2 , 5 người dân có thể theo dõi chỉ số chất lượng không khí (viết tắt là AQI) ở trên phần mềm Airvisual cài miễn phí trên điện thoại hoặc xem kết quả quan trắc môi trường không khí trên trang web về vấn đề môi trường (ví dụ trang moitruongthudo.vn) và bản tin dự báo thời tiết.

Hiện nay, sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã có trang web cung cấp thông tin của 10 trạm quan trắc không khí tự động, cung cấp số liệu chất lượng không khí AQI PM 2,5 và đồng thời có cả số liệu chất lượng không khí cho PM 10 và các chất khí NO 2 , SO 2 và CO. Tuy nhiên, cần lưu ý là chỉ số chất lượng không khí AQI chỉ đại diện cho chất lượng không khí ở xung quanh khu vực đặt trạm quan trắc và giá trị của chỉ số cũng đổi thay các giờ trong ngày và các ngày trong tuần.

ngoại giả các trạm quan trắc đặt tại Hà Nội và nhiều trạm quan trắc ở các thành phố trên thế giới trong hệ thống phần mềm Airvisual chỉ thưa chất lượng không khí theo chỉ số AQI đối với bụi PM 2 , 5 nên chưa đề đạt toàn diện chất lượng không khí.

PV: Có thể nói bụi mịn gây ác hại cho sức khỏe của con người, vậy trước mắt làm sao để mỗi người dân có thể tự bảo vệ sức khỏe trước tác hại của ô nhiễm không khí, thưa TS?

TS. Trần Thị Tuyết Hạnh : Người dân sống ở các thành thị lớn, đặc biệt là tại Hà Nội và thành thị Hồ Chí Minh nên chủ động ngừa tác hại của ô nhiễm không khí. Với những ngày hoặc các thời điểm trong ngày khi chỉ số AQI kém, xấu đến ác hại (biểu đạt bằng màu cam, đỏ, tím, nâu) thì chúng ta nên giảm các hoạt động thể lực, hạn chế ra đường đặc biệt là giờ cao điểm và nếu phải ra ngoài đường thì nên dùng khẩu trang loại tốt có thể lọc bụi PM 2 , 5 . Những người nhạy cảm ví dụ người già, con nít, đàn bà mang thai, bệnh nhân mắc bệnh hen, COPD, các bệnh tim mạch… thì càng cần đặc biệt chú ý hơn.

ngoại giả, cũng cần nhấn mạnh rằng chúng ta không chỉ bị tác động bởi ô nhiễm không khí xung quanh mà ô nhiễm không khí trong nhà cũng rất đáng lo ngại. đa số thời gian chúng ta ở trong nhà (tại gia đình và nơi làm việc), do đó để giảm thiểu nguy cơ và bảo vệ sức khoẻ trước ô nhiễm không khí trong nhà, chúng ta nên:

-Hàng ngày nếu chất lượng không khí ngoài trời tốt thì nên mở cửa sổ để thông gió bảo đảm thoáng khí giúp giảm nồng độ bụi, chất ô nhiễm không khí trữ trong nhà và không hình thành nấm mốc.

-Không được hút thuốc trong nhà.

-Nên hạn chế thắp hương đốt vàng mã.

-thẳng vệ sinh trong nhà sạch sẽ để loại bỏ bụi, vi sinh vật, nấm mốc gây bệnh.

-Trồng một số loại cây trong và xung quanh nhà có khả năng “làm sạch” không khí.

-Không nên dùng chất đốt sinh khối (than, củi, rơm rạ). Nếu dùng thì nên dùng bếp lò không khói và mở cửa cho thông thoáng.

-Không nên đốt than để sưởi ấm trong mùa đông trong phòng kín để tránh ngộ độc khí CO.

-Không nên đi giày dép bẩn vào trong nhà.

Xin trân trọng cảm ơn TS!

Khánh Mai ( thực hành)

Đối phó chứng mất ngủ

Nó có thể là khó ngủ hoặc ngủ không sâu. Nó cũng có thể dẫn đến thức dậy sớm hơn mong muốn. Giấc ngủ thường được vắng là có chất lượng kém, không đủ sâu một thời kì dài. Do đó, những người bị mất ngủ phải chịu các triệu chứng ban ngày như kém để ý, dễ cáu gắt và thiếu năng lượng. Vậy khi mất ngủ thì phải làm gì, bài viết sẽ san sớt với bạn đọc về vấn đề này.

diễn đạt và hệ lụy của mất ngủ

Bị coi là mất ngủ, khó ngủ khi xảy ra ít ra 3 đêm mỗi tuần trong hơn 3 tháng. Mất ngủ ảnh hưởng bị động đến hoạt động ban ngày, dẫn đến 1 hoặc nhiều triệu chứng sau: mỏi mệt hoặc buồn ngủ ban ngày; Khó chịu (cảm thấy không khỏe); Sự để ý hoặc giao hội kém; Hiệu suất kém (mắc lỗi, tai nạn); Giảm năng lượng hoặc mất động lực; Các vấn đề về hành vi (nghĩa là: hiếu động, bốc đồng, khai hấn); Không có khả năng ngủ trưa; Nhức đầu, đau bao tử và than phiền đau mạn tính.

Ngoài các triệu chứng ban ngày ở trên, rối loạn tâm cảnh như lo lắng hoặc trầm cảm thường can hệ đến chứng mất ngủ. Trầm cảm có thể liên quan đến việc thức dậy vào sáng sớm và khó ngủ trở lại. lo lắng có thể khiến tâm khảm bạn ù đi vào ban đêm làm bạn phải vậy để ngủ. Khi giấc ngủ trở nên khó có được, điều này có thể xúc tiến sự lo âu bùng lên làm cho vấn đề này tệ lậu hơn và tạo ra một vòng luẩn quẩn.

Hơn nữa, mất ngủ có thể ảnh hưởng đến mức serotonin và chức năng của thùy trán của não. Thùy trán chịu nghĩa vụ cho các chức năng điều hành khác nhau, là chìa khóa trong việc đưa ra các tuyển lựa hợp lý và các tương tác xã hội phù hợp. Sự suy giảm có thể rất quan yếu, đến nỗi mất khả năng ngăn chặn những suy nghĩ tự tử hoặc thậm chí là sự thúc đẩy đến tự sát.

Tránh các hoạt động kích thích và những tình huống căng thẳng trước khi đi ngủ.

Tránh các hoạt động kích thích và những cảnh huống găng tay trước khi đi ngủ.

Truy tìm nguyên nhân

Có nhiều duyên cớ dẫn đến mất ngủ, trong đó có rối loạn lịch thức ngủ trong ngày như lịch làm việc đổi thay thất thường, làm việc theo ca không trực tính (53% công nhân ca đêm ngủ gật ít ra 1 lần trong tuần), do thay đổi múi giờ chênh lệch như khi đi du lịch đến các vùng có mức chênh lệch múi giờ từ 6-24 giờ.

Sử dụng các chất kích thích não: cà phê, trà, thuốc lá, rượu, các loại thuốc có tính kích thích. Do ăn nhiều nặng bụng trong đêm, ăn nhiều chất kích thích...

nếp của người ngủ cùng: thí dụ như ngáy. Ngoài ra, các yếu tố môi trường: ánh sáng, tiếng ồn, nhiệt độ, thoáng khí... cũng gây tình trạng mất ngủ.

Đối với người bị mất ngủ/ rối loạn giấc ngủ kéo dài trên 1 tháng (mất ngủ kinh niên): Nhóm nguyên nhân này đốn gặp ở những bệnh nhân có bệnh lý cơ thể hoặc bệnh lý thần kinh. Bệnh lý đa khoa: dị ứng, viêm khớp, bệnh tim, tăng áp huyết, hen phế quản... Ngoài ra, ước tính có khoảng 35 - 50% trường hợp mất ngủ mạn tính có thể liên can đến bệnh lý tâm thần (qua một nghiên cứu về mất ngủ năm 2005 ở TP.HCM nhận thấy trong số các trường hợp mất ngủ có 14,5% bị bệnh tâm thần).

Các loại bệnh tâm thần có thể gây mất ngủ: trầm cảm, hưng cảm. Rối loạn lo âu lan tỏa. Rối loạn stress sau chấn thương (PTSD). Nghiện (rượu và các chất dạng thuốc phiện). , bệnh sa sút trí tuệ.

Các bệnh lý can dự đến giấc ngủ như: chứng ngưng thở khi ngủ, ác mộng, mộng du, chứng hoảng sợ trong giấc ngủ... Ngoài ra, còn một số tình trạng sinh lý cũng có thể dẫn tới mất ngủ như: mãn kinh, đang trong kỳ kinh, có thai, sốt, đau...

thay đổi nếp để đề phòng mất ngủ

Điều trị chứng mất ngủ đẵn là điều trị triệu chứng kết hợp với điều trị duyên do nếu xác định được căn nguyên gây mất ngủ. Vấn đề chẩn đoán xác định cũng như chỉ định điều trị nên theo ý kiến của bác sĩ. Ngoài ra, cần thay đổi nếp là một số biện pháp dự phòng mất giấc ngủ như: Đảm bảo phòng ngủ phải tĩnh, phòng tối và mát; tiếng ồn, ánh sáng, nhiệt... có thể ngăn cản giấc ngủ. Hãy thử dùng một máy âm thanh hoặc nút tai để giấu tiếng ồn bên ngoài, mở cửa sổ hoặc quạt để giữ cho căn phòng mát mẻ. dùng rèm cửa hoặc mặt nạ ngủ để ngăn chặn ánh sáng.

nhất định một lịch ngủ: hỗ trợ đồng hồ sinh học bằng cách đi ngủ và thức dậy vào đúng giờ mỗi ngày, kể cả cuối tuần, ngay cả khi đang Mệt mỏi. Điều này sẽ giúp bạn có thể quay lại chu kỳ giấc ngủ thẳng. Tránh ngủ trưa quá nhiều: ngủ trưa trong ngày có thể làm cho khó khăn hơn để ngủ vào ban đêm. Bạn có thể ngủ một giấc ngủ ngắn, tối đa đến 30 phút và dậy trước 15h.

Tránh các hoạt động kích thích và những tình huống găng tay trước khi đi ngủ: bao gồm các bài tập mạnh; trao đổi hay tranh cãi lớn; xem tivi, máy tính hoặc dùng video game. Thay vào đó, tụ hội vào các hoạt động nhẹ nhàng yên tĩnh như: đọc sách, đàn hoặc nghe nhạc nhẹ. Hạn chế cà phê, rượu, bia và nicotine: ngừng uống đồ uống có chứa cafein ít ra 8 giờ trước khi đi ngủ. Tránh uống rượu vào buổi tối; trong khi uống rượu có thể làm cho bạn cảm thấy buồn ngủ nhưng nó làm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của bạn. Bỏ hút thuốc lá hoặc tránh hút thuốc vào ban đêm, nicotine là một chất kích thích.

Sử dụng một cuốn nhật ký mất ngủ để xác định thói quen gây mất ngủ: nhiều khi thói quen hàng ngày ảnh hưởng nhiều đến giấc ngủ. Có thể chúng ta chưa bao giờ chú ý đến việc xem tivi khuya hoặc lướt internet và tình trạng khó ngủ. Tạo một cuốn nhật ký giấc ngủ là một cách có ích để xác định những nếp và hành vi góp phần vào triệu chứng mất ngủ của bạn. Ghi lại chi tiết hàng ngày về những thói quen vào ban ngày, lề thói ngủ và các triệu chứng mất ngủ.

BS. Nguyễn Khắc Dũng