Với các trường hợp này chúng ta cần làm gì để giúp trẻ?
vì sao trẻ lo âu, găng khi phải đi học?
Như chúng ta đã biết, trẻ thơ có rất nhiều lo âu và xuất hiện ở từng độ tuổi. Ngay từ bé, trẻ thường bám theo kêu khóc khi mẹ rời nhà đi chợ hay đi làm. lo âu thường gặp ở con nít 1 - 3 tuổi, tỷ lệ ngang nhau ở hai giới. Có thể khởi phát ở tuổi trước khi đi học, nhưng nhiều trường hợp bắt đầu ở 10 - 12 tuổi; thể nặng điển hình là không chịu đi học.
Có nhiều nguyên do dẫn đến hiện tượng trên:
Các nguyên tố tâm lý xã hội:
Trẻ nhỏ chưa trưởng thành và còn lệ thuộc vào mẹ; có nhiều lo sợ xảy ra trong thời đoạn phát triển như sợ mất mẹ, sợ mất tình của mẹ,... đặc biệt là sợ phải chia ly với mẹ (sợ mất mẹ). con nít chỉ cảm thấy an toàn khi có mặt bố mẹ mình.
Các nguyên tố tính cách:
Việc trẻ em không muốn đi học, sợ đi học có thể là do trẻ nhận thức kém không theo kịp các bạn; trẻ khó thích ứng với môi trường mới do có điều kiện ăn ở, săn sóc khác biệt so với môi trường cũ... Một số trẻ thường chu đáo tường tận, muốn làm vui lòng, có thiên hướng tuân thủ. Gia đình có khuynh hướng gắn bó chăm nom nhau, trẻ thơ được chiều chuộng, bác mẹ quá quan hoài.
Việc thay đổi môi trường sống, chuyển trường, chuyển lớp, chuyển chỗ ở đều là các tình huống gây stress với những trẻ này.
nguyên tố di truyền:
Các nghiên cứu gia đình cho thấy trẻ thơ bị lo âu thường là con của người bị rối loạn lo âu chia ly thời trẻ.
Nhân tố học tập:
trẻ mỏ thường tập nhiễm tính cách của bố mẹ. bố mẹ bị lo âu ám ảnh sợ, con cái sẽ thích ứng với các hoàn cảnh mới với tính cách ám ảnh sợ, đặc biệt là với môi trường học đường.
Nhân tố từ môi trường:
Các nhân tố bất lợi từ môi trường như điều kiện sinh hoạt và học tập nghèo nàn, trình độ nghiệp vụ sự phạm yếu kém, đôi khi trẻ bị bạn đe hay bị cô giáo mắng, đánh, tạo sức ép...
bác mẹ, nghiêm phụ nên gần gụi, khích lệ trẻ, giúp trẻ giảm bớt lo lắng khi đi học. (ảnh minh họa)
biểu thị và giải pháp
Một số trẻ stress lo âu khi đổi thay môi trường kèm theo các triệu chứng bệnh về thực thể như buồn nôn, đau bao tử, đau chỗ này đau chỗ khác, đau đầu, đau bụng, choáng váng, chóng mặt, các triệu chứng này giống như cảm cúm. Ở trẻ lớn hơn và thanh thiếu niên, có thể thấy các triệu chứng tiêu biểu về tim mạch và hô hấp, đau ngực, hồi hộp, chóng mặt, choáng váng, nghẹt thở. Một số trẻ còn kèm theo các miêu tả của rối loạn giấc ngủ như đòi mẹ hay người có quan hệ gắn bó nằm bên cạnh cho đến khi trẻ ngủ, sợ bóng tối, khó ngủ, ác mộng…
Với những trường hợp này, trước nhất, chúng ta cần bình tĩnh tìm hiểu nguyên do khiến con lo âu, sợ đến trường. Khi tìm được căn do chính xác chúng ta mới có thể tìm được cách khắc phục phù hợp.
cha mẹ nên gần gũi, lắng tai và theo dõi những tâm tư và thể hiện của con cái. Tuyệt đối không tạo áp lực cho trẻ, song song có thể góp ý để thân phụ biết tình trạng của con, từ đó cố động viên con nhiều hơn, giúp con dần làm quen với môi trường mới. Chúng ta cũng có thể nhờ kiền tạo điều kiện để con ngồi gần, chơi cùng các bạn có tính cách vui vẻ, hòa đồng trong lớp để trẻ chóng vánh tìm được niềm vui kết thân khi đến trường.
Ngoài ra, ba má không nên miêu tả thái độ quá sốt sắng hay bị chi phối khi trẻ kêu mệt, đau đầu, đau bụng, buồn nôn hoặc có các triệu chứng này. Vì khi đó, trẻ có thể càng cố tình tỏ ra trầm trọng hơn và viện vào cớ đó để nghỉ học, hay không làm những việc chúng không thích. Bố mẹ cũng cần xác định rằng, những khó khăn này của trẻ chẳng thể kết thúc ngay nên cần bền chí để viện trợ con khắc phục.
Điều thiết thực nhất là bác mẹ nên chuẩn bị cho trẻ làm quen với môi trường mới ngay từ khi trẻ còn học ở bậc học dưới hay ở nhà bằng cách rèn cho con biết tuân một số luật lệ như ngồi yên, giữ lặng im trong khoảng thời kì khăng khăng, giúp con làm quen dần với các tri thức mới... Khi dạy con, Bố mẹ cần tuyển lựa theo ý thích của con và không nên theo kiểu bắt ép nhồi nhét. Hoạt động học tập nên xen kẽ với hoạt động chơi như vẽ, tô màu, xếp hình... ba má có thể dạy trẻ phê chuẩn các hoạt động trong cuộc sống hằng ngày như để trẻ đếm, lấy bát, đũa mỗi bữa cơm, đếm bậc cầu thang, làm phép trừ số táo, số kẹo đã ăn...
Tuy nhiên, khi chúng ta đã tìm hiểu tận tường các căn do và đã kiên trì thực hành các cách khắc phục mà trẻ vẫn có diễn đạt lo lắng, sợ hãi tăng lên hoặc mỏi mệt, sút cân thì việc cần làm là đưa trẻ đến các chuyên gia sức khỏe tâm thần và tâm lý để nhận sự đánh giá tham mưu và trợ giúp kịp thời.
ThS Tâm lý Nguyễn Như Phương
